Mai Kiem Hiep
26-02-2011, 01:10 AM
Nghệ sĩ Phương Bình: Gắn với nghề đến hơi thở cuối cùng (bài sưu tầm)
nghệ sĩ Phương Bình (tên thật Trịnh Bình Tài, đã từng đoạt giải HCV Thanh Tâm năm 1967 cùng với Mỹ Châu, Ngọc Bích, Bảo Quốc...)
Ba mươi năm trước,
khán giả yêu cải lương ở Sài Gòn đã nghe danh tiếng NS Phương Bình qua giải HCV Thanh Tâm năm 1967 với vai Khổ Gia Trường (vở Gió giao màu - Đạo diễn Trường Xuân). Giờ đây khi đã xế chiều, nghiệp cải lương không còn theo ý nguyện, anh đã bộc bạch những thành công, thất bại của mình qua những năm tháng nay đây mai đó. Khác với các danh ca thời đó, tên tuổi của anh trở thành 1 huyền thoại của SKCL còn nhờ phong cách ca diễn rất phóng khoáng. Nếu các tài danh khởi xướng sự nghiệp bằng giọng ca, có khi ra sân khấu chỉ đứng khoanh ta ca là đủ điểm, thì anh nổi tiếng với nét diễn sâu lắng, ấn tượng. Khác với Hùng Cường, Thành Được, Minh Cảnh, Tấn Tài...Phương Bình bước chân vào sân khấu khá muộn. Năm 21 tuổi anh bước vào làng tài tử, được nghệ nhân guitar Văn Lắm và Tám Đèn (đờn kìm) dìu dắt (NS Tám Đèn cũng là thầy của NS Hồng Nga). Và chỉ sau một năm rèn luyện, anh đã được thầy đưa lên làm kép chánh cho gánh Hưng Bình. Phải nói phái nữ một thời mê Phương Bình qua những vai hiệp khách giang hồ. Đến năm 1964 anh được bà bầu Thơ mời về gánh Thanh Nga, và anh càng nổi tiếng trong vở “Men rượu Sake” hát với Thanh Nga. Khi anh về Kim Chung được ký công trả với giá rất cao đóng cặp với Mỹ Châu. Giai đoạn này anh lưu lại tên tuổi mình với những vở tuồng kiếm hiệp kỳ tình như: Áo Vũ Cơ Hàn (Tâm sự loài chim biển), Mộ Dung Thạch (Kiếp nào có yêu nhau)....Sau này anh nổi tiếng với vai Sơn Tinh (vở Sơn Tinh - Thuỷ Tinh) và Đại uý Hoành Anh (vở Giọt máu chung tình).
Phương Bình tâm sự: “Trong sự nghiệp đi hát tôi đặc biệt không kén chọn đào, do đó khi hát ở gánh Kim Chung tôi được báo chí Sài Gòn gọi là “anh kép đa tình”, vì tôi diễn với Mỹ Châu, Thanh Nga, Thanh Kim Huệ, Diệu Hiền, Lệ Thuỷ, Lệ Thu đều tình tứ đến đổi thư khán giả gởi về gánh ghép tôi với các cô đào. Sau năm 1975 tôi có dịp diễn chung với Phương Hồng Thuỷ, Phượng Hằng...”
Nhìn lại sự nghiệp của mình Phương Bình không ngại nói về những thất bại. Anh bộc lộ sự chán nản: “Sau nhiều chuyến đứng mũi chịu sào lập gánh hát từ năm 1971, 1984 với tên bảng hiệu Hương Dạ Thảo, Hương Biển thuộc Sở VHTT Vũng Tàu, tôi đã gặp nhiều sự cố trong đời. Đó là đối diện với những cơn bảo, cộng với điểm diễn heo hút, đời sống người dân quá nghèo lấy tiền đâu mua vé. Và thế là xả giàn, có cơm ăn cơm, có cháu cả đoàn húp cháo. Sự nghiệp của tôi với 5 ngôi nhà mặt tiền đường Trần Hưng Đạo, 5 xe ô tô đời mới, 2 xe vận tải...cứ lần lượt ra đi. Bù lổ riết đến năm 1998, khi gánh Hương Biển trụ bến tại Quảng Ninh, gặp phải khí hậu khắc nghiệp mà một số bầu cạnh trang bất chính, tôi tuyên bố rã gánh, về TPHCM làm lại từ đầu”.
Anh lập gia đình từ năm 22 tuổi và có 9 người con. Tất cả hầu như đều gắn bó với sân khấu, vì cha làm bầu thì con thường theo nghiệp hát. Nhưng cho đến nay chỉ có 2 người con nối nghiệp cha là: Phương Lâm và Phương Loan. Anh cho biết: “Đời sống của tôi rất đơn giản, chỉ cần cơm rau 2 buổi là có thể yên tâm đi hát. Từ khi về Tp. HCM, tôi đã mấy lần định lập gánh lại, nhưng bạn bè đều khuyên giai đoạn này chưa thích hợp. Tôi nhớ những bước chân giang hồ, đêm hát sáng ra đồng, ra biển với người lao động. Bà con các tỉnh miền Bắc rất mê cải lương, đoàn đi đến đâu cũng đều đón chào nồng nhiệt. Có khi đoàn thiếu ăn bà con nông dân biếu gạo. nếu có điều kiện, tôi lại làm gánh hát. Vì đó mới chính là nghiệp của tôi...”
Ở tuổi 57 nhìn lại đời mình, tôi bước vào nghề quá muộn và đã may mắn thành công. Các em bây giờ có quá nhiều bệ phóng nhưng đã để mai một tâm huyết, cứ chạy theo lợi nhuận, nhận vai diễn bừa bãi và làm giảm ý chí sáng tạo. Tôi hoan nghênh chương trình “Những cánh chim không mõi”, đây là sân chơi của thế hệ U50 – 60 sánh vai với đàn em và sáng những niềm tin”
Anh rất sòng phẵng khi điểm lại những thất bại trong việc làm bầu của mình, vì với anh “Cái lợi chính là được học nghề”. Thật vậy anh học trên sàn diễn có hàng ngàn khán giả, cũng có khi học ở một sân đình mà đèn hát chỉ sáng hơn ngọn đèm dầu một chút. Anh còn học ở cả những đàn em, vì trong cái ngơ ngác, non nghề có sự trong sáng, hồn nhiên rất cần cho người đã qua tuổi thanh xuân. Khi tâm sự, anh không che giấu nổi buồn ân hận suốt đời đó là không về thọ tang cha mẹ. Ngày đó anh đi hát biền biệt, đến khi về thăm nhà thì mồ của ba mẹ đã xanh cỏ! Dưới suối vàng anh vẫn thầm nguyện ba mẹ anh mỉm cười vì con trai của họ đã giữ vẹn lời thề: “Sống chết với sân khấu đến hơi thở cuối cùng”
VĨNH LỘC
[Only registered and activated users can see links]
nghệ sĩ Phương Bình (tên thật Trịnh Bình Tài, đã từng đoạt giải HCV Thanh Tâm năm 1967 cùng với Mỹ Châu, Ngọc Bích, Bảo Quốc...)
Ba mươi năm trước,
khán giả yêu cải lương ở Sài Gòn đã nghe danh tiếng NS Phương Bình qua giải HCV Thanh Tâm năm 1967 với vai Khổ Gia Trường (vở Gió giao màu - Đạo diễn Trường Xuân). Giờ đây khi đã xế chiều, nghiệp cải lương không còn theo ý nguyện, anh đã bộc bạch những thành công, thất bại của mình qua những năm tháng nay đây mai đó. Khác với các danh ca thời đó, tên tuổi của anh trở thành 1 huyền thoại của SKCL còn nhờ phong cách ca diễn rất phóng khoáng. Nếu các tài danh khởi xướng sự nghiệp bằng giọng ca, có khi ra sân khấu chỉ đứng khoanh ta ca là đủ điểm, thì anh nổi tiếng với nét diễn sâu lắng, ấn tượng. Khác với Hùng Cường, Thành Được, Minh Cảnh, Tấn Tài...Phương Bình bước chân vào sân khấu khá muộn. Năm 21 tuổi anh bước vào làng tài tử, được nghệ nhân guitar Văn Lắm và Tám Đèn (đờn kìm) dìu dắt (NS Tám Đèn cũng là thầy của NS Hồng Nga). Và chỉ sau một năm rèn luyện, anh đã được thầy đưa lên làm kép chánh cho gánh Hưng Bình. Phải nói phái nữ một thời mê Phương Bình qua những vai hiệp khách giang hồ. Đến năm 1964 anh được bà bầu Thơ mời về gánh Thanh Nga, và anh càng nổi tiếng trong vở “Men rượu Sake” hát với Thanh Nga. Khi anh về Kim Chung được ký công trả với giá rất cao đóng cặp với Mỹ Châu. Giai đoạn này anh lưu lại tên tuổi mình với những vở tuồng kiếm hiệp kỳ tình như: Áo Vũ Cơ Hàn (Tâm sự loài chim biển), Mộ Dung Thạch (Kiếp nào có yêu nhau)....Sau này anh nổi tiếng với vai Sơn Tinh (vở Sơn Tinh - Thuỷ Tinh) và Đại uý Hoành Anh (vở Giọt máu chung tình).
Phương Bình tâm sự: “Trong sự nghiệp đi hát tôi đặc biệt không kén chọn đào, do đó khi hát ở gánh Kim Chung tôi được báo chí Sài Gòn gọi là “anh kép đa tình”, vì tôi diễn với Mỹ Châu, Thanh Nga, Thanh Kim Huệ, Diệu Hiền, Lệ Thuỷ, Lệ Thu đều tình tứ đến đổi thư khán giả gởi về gánh ghép tôi với các cô đào. Sau năm 1975 tôi có dịp diễn chung với Phương Hồng Thuỷ, Phượng Hằng...”
Nhìn lại sự nghiệp của mình Phương Bình không ngại nói về những thất bại. Anh bộc lộ sự chán nản: “Sau nhiều chuyến đứng mũi chịu sào lập gánh hát từ năm 1971, 1984 với tên bảng hiệu Hương Dạ Thảo, Hương Biển thuộc Sở VHTT Vũng Tàu, tôi đã gặp nhiều sự cố trong đời. Đó là đối diện với những cơn bảo, cộng với điểm diễn heo hút, đời sống người dân quá nghèo lấy tiền đâu mua vé. Và thế là xả giàn, có cơm ăn cơm, có cháu cả đoàn húp cháo. Sự nghiệp của tôi với 5 ngôi nhà mặt tiền đường Trần Hưng Đạo, 5 xe ô tô đời mới, 2 xe vận tải...cứ lần lượt ra đi. Bù lổ riết đến năm 1998, khi gánh Hương Biển trụ bến tại Quảng Ninh, gặp phải khí hậu khắc nghiệp mà một số bầu cạnh trang bất chính, tôi tuyên bố rã gánh, về TPHCM làm lại từ đầu”.
Anh lập gia đình từ năm 22 tuổi và có 9 người con. Tất cả hầu như đều gắn bó với sân khấu, vì cha làm bầu thì con thường theo nghiệp hát. Nhưng cho đến nay chỉ có 2 người con nối nghiệp cha là: Phương Lâm và Phương Loan. Anh cho biết: “Đời sống của tôi rất đơn giản, chỉ cần cơm rau 2 buổi là có thể yên tâm đi hát. Từ khi về Tp. HCM, tôi đã mấy lần định lập gánh lại, nhưng bạn bè đều khuyên giai đoạn này chưa thích hợp. Tôi nhớ những bước chân giang hồ, đêm hát sáng ra đồng, ra biển với người lao động. Bà con các tỉnh miền Bắc rất mê cải lương, đoàn đi đến đâu cũng đều đón chào nồng nhiệt. Có khi đoàn thiếu ăn bà con nông dân biếu gạo. nếu có điều kiện, tôi lại làm gánh hát. Vì đó mới chính là nghiệp của tôi...”
Ở tuổi 57 nhìn lại đời mình, tôi bước vào nghề quá muộn và đã may mắn thành công. Các em bây giờ có quá nhiều bệ phóng nhưng đã để mai một tâm huyết, cứ chạy theo lợi nhuận, nhận vai diễn bừa bãi và làm giảm ý chí sáng tạo. Tôi hoan nghênh chương trình “Những cánh chim không mõi”, đây là sân chơi của thế hệ U50 – 60 sánh vai với đàn em và sáng những niềm tin”
Anh rất sòng phẵng khi điểm lại những thất bại trong việc làm bầu của mình, vì với anh “Cái lợi chính là được học nghề”. Thật vậy anh học trên sàn diễn có hàng ngàn khán giả, cũng có khi học ở một sân đình mà đèn hát chỉ sáng hơn ngọn đèm dầu một chút. Anh còn học ở cả những đàn em, vì trong cái ngơ ngác, non nghề có sự trong sáng, hồn nhiên rất cần cho người đã qua tuổi thanh xuân. Khi tâm sự, anh không che giấu nổi buồn ân hận suốt đời đó là không về thọ tang cha mẹ. Ngày đó anh đi hát biền biệt, đến khi về thăm nhà thì mồ của ba mẹ đã xanh cỏ! Dưới suối vàng anh vẫn thầm nguyện ba mẹ anh mỉm cười vì con trai của họ đã giữ vẹn lời thề: “Sống chết với sân khấu đến hơi thở cuối cùng”
VĨNH LỘC
[Only registered and activated users can see links]